جزئیات ابراء ذمه و شرایط قانونی آن
“سیدعلی شاه‌صاحبی” حقوقدان و وکیل دادگستری طی ارسال یادداشتی به باشگاه خبرنگاران، به بررسی این مهم پرداخته است.
در اصطلاح حقوق ابراء، عمل حقوقی یك‌طرفه و ایقاعی است که بر اساس آن دائن حق خود را نسبت به مدیون ساقط می‌کند مثل كسی كه مبلغی از دیگری طلب دارد، ولی او را از پرداخت آن برئ می‌كند. لذا ابراء عبارت است از اسقاط دین به وسیلۀ طلبکار یا داین.
طبق ماده ۲۸۹ قانون مدنی ابراء یكی از اسباب سقوط تعهدات دانسته شده و قانونگذار آن‌را چنین تعریف می‌کند: ابراء عبارت از این است که دائن از حق خود به اختیار صرف نظر کند.
از مصادیق ابراء می‌توان به ابراء مهریه، ابراء حق قصاص و دیه و نیز ابراء طلب وجه طلبکار اشاره کرد .
شرایط ابراء كننده
الف- قصد و رضایت داشته باشد.
ب- اختیار قانونی داشته باشد.
ج- اهلیت داشته باشد.
شرایط موضوع ابراء
۱) دین موجود باشد: یعنی دین باید به وجود آمده باشد تا بتوان آن را ابراء کرد.
۲) دین آزاد باشد: یعنی موضوع دین به نفع شخص دیگری بازداشت نشده باشد.
۳) دین کلی باشد: مورد ابراء باید كلی باشد و اگر عین معین باشد و طلبکار بخواهد از آن صرف‌نظر كند، به آن اعراض می‌گویند.
آثار ابراء
مهمترین اثر ابراء برائت ذمه مدیون است و به تبع آن ابراء قابل رجوع نیست؛ زیرا دین مدیون، ساقط شده و مجدداً بازگشت داده نمی‌شود.
در نتیجه با برائت ذمه مدیون، تضمین‌های دین نیز منحل میشود و در نهایت وثیقه‌های دین از بین رفته و ذمه ضامنان بری میشود.
ابراء ضامن در ضمان تضامنی و غاصب باعث سقوط دین نشده و ذمه مدیون همچنان مشغول خواهد بود مگر اینکه هدف ابراءکننده از ابراء مسئولین متضامن، ابراء از اصل دین باشد که در این صورت ذمه مدیون نیز آزاد میشود. این در حالی است که در ضمان غیرتضامنی، با ابراء ذمهء ضامن (وفق ماده ۷۱۸ قانون مدنی) تبعاً ذمه مضمون‌عنه هم بری میشود.
منبع : باشگاه خبرنگاران |۰۲ مهر ۱۳۹۲