نکاتي که در زمان «بخشش مهريه» بايد به آن توجه کرد
آشنايي با مهريه در قانون از سري مجموعه‌هاي کتاب آموزش حقوق شهروندي به زبان ساده است که در ادامه ميخوانيد.
مهريه مال زن است مرد هم بر اساس شرع و قانون بايد آن را بپردازد. حالا فرضي کنيد زني از اين حق شرعي و قانوني خود بگذرد. چراي آن هم معلوم است يا احساساتي شده يا مجبور است اين کار را انجام دهد. البته گاهي هم پيش مي آيد که از روي عقل و علاقه اين تصميم را مي گيرد و اجرايي مي کند اما به هر حال با اين کار اگر خداي ناکرده مشکلي در رابطه با شوهرش ايجاد شود غم خود را دو چندان کرده است بخشش خوب است اما بجا و به اندازه. اين بروشور توصيه‌هاي مفيدي براي شما دارد تا با گذشت بي منطق از حق قانوني خود به استقبال کوهي از مشکلات نرويد.
در جامعه امروزي کسي را نمي توان که اسم مهريه به گوشش نخورده باشد. همه مي دانند مهريه مالي است که مرد هنگام وقوع عقد نکاح يا به عبارتي ازدواج به همسر خود تقديم مي کند و مکلف است آن را بپردازد. درست است که مي گويند مهر هديه اي از طرف مرد است اما زن مي تواند هر وقت مايل بود اين هديه را به او بازگرداند. همان طور که مي دانيد ميزان مهريه از پيش تعيين شده نيست بلکه اين امر به توافق زن و مرد بستگي دارد.
اگر فکر مي کنيد که مهر زن سکه يا پول است اشتباه مي کنيد زيرا شما مي توانيد هر آنچه ارزش مالي يا اجتماعي داشته باشد مهر خود قرار دهيد مثل طلا، نقره، املاک، پولهايرايج، لوازم زندگي وحتي آموزش قرآن يا مهارتي ويژه.
ببخش اما به وقتش
گفتيم مهريه مال خودتان است و مي توانيد از خيرش بگذريد يا آن را ببخشيد اما بد نيست اين را نيز بدانيد که اين بخشش زماني دارد. مثلا اگر فکر مي کنيد مي توانيد قبل ازعقد دائم و رسمي با شوهر خود مهريه تان را ببخشيد سخت در اشتباه هستيد؛ در واقع بخشش مهريه قبل ازعقد دائم کار بي اثري است زيرا شما فقط بعد از عقد مالک مهريه مي شويد و بخشيدن چيزي که تعلقي به شما ندارد کار خنده داري است. از طرف ديگر هم آقاي داماد به موجب عقد پرداخت مهريه به گردنش مي افتد. پس عروس خانم هر زماني که به عقددائم همسرت درآمدي مختار هستي که ازکيسه خودت به آقاي داماد بذل و بخشش کني.
از راهش وارد شويد
شايد براي شما هم اين سوال پيش آمده باشد که براي بخشش مهريه راه خاصي را بايد رفت؟
يادتان باشد براي بخشيدن مهريه نيازي به دادگاه نيست حتي در صورتي که زن مهرش را به وسيله يک دست خط با امضا واثرانگشت ببخشد اين تعهد از گردن داماد برداشته مي شود و درآينده مي تواند به عنوان مدرک از آن استفاده کند.
اما اين راه کمي دردسر دارد و اگر واقعا عروس خانم قصد دارد که مهريه اش را ببخشد بهتر است با آقاي داماد راهي دفتر اسناد رسمي شويد و اين کار را قانوني کنيد. پس آقايان داماد بدانيد که محضر دار اعتراف همسرتان براي بخشش مهريه را در قالب اقرارنامه ثبتي تنظيم مي کند؛ البته کار به همين جا ختم نمي شود. زيرا براي محکم کاري بايدنامه اي از آنجا براي دفتر خانه رسمي ازدواج- که عقد خود را در آن مکان ثبت کرده ايد- ببريد تادر آنجا مفاد نامه را در صفحه ملاحظات عقد نامه ثبت کند.
با اجازه پدر آري!
خانمي که قصد دارد مهريه اش را به شوهرش ببخشد بهتر است بدون اجازه پدراين کار را انجام ندهد. بله درست شنيديد دفاتر اسناد رسمي در صورت اجازه پدرعروس خانم مهريه را به شوهر مي بخشند وآن را ثبت مي کنند. مي دانيم که طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدني شما از زماني که عقد کرديد وهنوز مهر ازدواجتان خشک نشده است مالک مهرتان مي شويد و مي توانيد هردخل وتصرفي که خواستيد درآن داشته باشيد. اما اذن پدر در اين مورد خاص لازم است هر چند اين موضوع نه جنبه قانوني دارد و نه جنبه شرعي اما دفاتر اسناد رسمي به دليل اينکه گاهي اين بخشش مهريه از روي اجبار يا از روي احساسات آني رخ مي دهد اين شرط را براي اين موضوع مي گذارند که يک شرط لازم نيست اما از بروز مشکلات بعدي پيشگيري مي کند.
ثواب‌هاي کباب کن
بخشش از اعمال بسيار پسنديده در قوانين موضوعه کشور و دين ما است و اين خيلي خوب است که عروسي تصميم بگيرد مهريه را به همسرش ببخشد اما لازم است برخي از جوانب کار را نيز در نظر گرفت. درست است که زن به محض جاري شدن خطبه عقد مالک مهريه اش مي شود اما تا زماني که با همسرش عمل زناشويي انجام نداده فقط مالک نيمي ازمهريه است.
حالا يک فرض را براي شما مي گوييم. فرض کنيد دختري دردوره عقد مهريه اش را مي بخشد و بعد ازعروسي به هر دليل خداي ناکرده تمايلي به همسرش ندارد و از روي بيزاري از وي تقاضاي طلاق مي کند! در اين ميان چون زن خواهان طلاق است که درقانون به آن طلاق خلع مي گويند زن بايد معادل مهريه يا مبلغي کمتر يا بيشتر از آن را به داماد پرداخت کند به اين ترتيب زن براي رهايي از زندگي اي که تمايلي به آن ندارد نه تنها مهريه اي نمي گيرد بلکه بايد رقمي را نيز براي جدايي به مرد بپردازد. پس قبل از بذل و بخشش کمي بيشتر تامل کنيد.
مهرم حلال جونم آزاد
مطمئن هستم دست کم يک بار واژه پر از معني ” مهرم حلال جونم آزاد” را شنيده ايد. ان شاء الله هميشه با دل خوش و دراوج صميميت مهرتان را به همسرتان ببخشيد اما هميشه در روي يک پاشنه نمي چرخد زندگي گاهي روي خوش به آدم نشان نمي دهد و جز جدايي راهي باقي نمي ماند. برخي از زنان فکر مي کنند که با بخشش مهريه قبل از طلاق راحت تر و سريع تر مي توانند جدا شوند اما آنان دراشتباه هستند و اصلا معلوم نيست بعد از بخشش مهريه مرد حاضر به طلاق همسر شود يا زمان عده دوباره رجوع نکند!
براي اين که در اين حوزه مشکلي ايجاد نشود شرع و قانون راه آن را پيش بيني کرده است. بد نيست بدانيد که طلاق “خلع” و “مبارات” دقيقات همين هدف شما را به طور کامل و بدون ضرر و خطر تامين مي کند. در اين نوع طلاق زن و شوهر توافق مي کنند در عوض مهريه يا کمتر يا بيشتر از آن از يکديگر جدا شوند. در اين روش ديگر شوهر حق رجوع ندارد و به اين ترتيب زن با بخشيدن مالي معادل مهريه، يا بيشتر و کمتر ازآن به شوهر او را راضي به طلاق مي کند.
البته اگر اين بيزاري از ادامه زندگي دو طرفه باشد اما زن تقاضاي طلاق بدهد باز هم بايد مهريه اش را ببخشد تا اين طلاق که مبارات نام دارد جاري شود.
منبع: معاونت حقوقی و امور مجلس