قرارداد عاملیت یعنی چه؟
قرارداد عاملیت یکی از اقسام مهم قراردادهای اداری است و البته قراردادی را اداری میگویند که دستکم یکطرف آن ادارهای از ادارههای عمومی باشد. این را هم به خاطر داشته باشید که در اصطلاح حقوق اداری، کارمند دولت را عامل میگویند.
در این قرارداد شخص یا اشخاص معینی کارهایی را که سازمانی معلوم به آنها سپرده است انجام میدهند؛ یعنی سازمان کاری را در قبال پول معلومی به افرادی میسپارد. این افراد را عامل و پولی که ردوبدل میشوند را حقالعملکاری مینامند.
در قرارداد عاملیت چند نفر نقش دارند؟
دو طرف. اول کسی که کار را سفارش میدهد. دوم کسی که کار را قبول میکند. گروه اول اصیل و گروه دوم عامل نام دارند. بهاینترتیب که عاملان، طلبهای فروشندگان کالا را از خریداران جمعآوری میکنند و فروشندهای که این وظیفه را به عامل محول میکند، اصیل نامیده میشود.
رابطه بین عامل و اصیل چگونه است؟
رابطه این دو باهم مثل وکیل و موکل است؛ یعنی عامل به وکالت از اصیل یکی از سه کار را انجام میدهد:
۱. کالاهای متعلق به وی را میفروشد.
۲. مطالبات اصیل یا آمر را میگیرد.
۳. قبل از آنکه زمان پرداختها برسد بخشی از مبلغ بدهی را به طلبکار یا همان اصیل میدهد و زمانی که وقت دریافت طلب رسید سراغ بدهکار میرود و همه پول را از آنها میگیرد.
قرارداد عاملیت باید چه شرایطی داشته باشد؟
۱. باید شرایط صحت عقد محقق باشد.
۲. صلاحیت دستگاه اداری و مقام اداری باید محرز باشد
۳. تضمین مناسب دریافت کند.
مورد اول و دوم که معلوم است اما درباره دریافت تضمین چند مورد را باید در نظر داشت. بههرحال وقتی یکطرف ماجرا دولت باشد دستگاههای مختلف ملزم به رعایت یکسری از مسائل میشوند. یکی از این مسائل دریافت تضمین است، تضمینی که انجام کار به نحو احسن را صددرصدی میکند.
کلاً عاملیت به چهکار میآید؟
بهترین مدل قرارداد عاملیت این است که یکطرف کار دولت باشد. این قرارداد در رشتهها و کارهای مختلف کاربرد دارد و سود زیادی را نصیب آنها میکند. این قرارداد در رشتههای زیر بیشتر مورداستفاده قرار میگیرد: «ساختمان، کامپیوتر، صادرات و واردات، حملونقل، اکتشاف و استخراج نفت، پخش کالاهای انحصاری دولت و…»